Knopen

Er zijn heel wat handige knopen bekend en wij hebben er hieronder heel wat voor je op een rijtje gezet. Kijk ook eens bij de begrippen, deze geven je de basisinformatie die je nodig hebt.

De basisinformatie

De verschillende soorten knopen

Begrippen

Hieronder een aantal bekende en onbekende begrippen met de bijbehorende betekenis.
Schiemannen
Het verrichten van werkzaamheden aan touw.
Knopen
Een blijvende verbinding of verdikking in een touw. Deze is moeilijk uit elkaar te halen.
Steken
Wanneer een touw tijdelijk op een andere lijn of voorwerp vastgezet wordt.
Tros
Een dik touw of een dikke lijn.
Lijn
Een dun touw of een dunne tros.
Tamp
Het uiteinde van een lijn of een tros.
End
Reservelijn of reservetros.
Kardeel
Een onderdeel van een geslagen lijn. Een geslagen lijn kan bijvoorbeeld uit drie, vier of meerdere kardelen bestaan.
Tieren
Groeven tussen de kardelen.
Schavielen
Het schuren van het touw aan een ander touw of aan een voorwerp.

Terug naar het begin »

Soorten touw

Er zijn twee soorten touw; synthetisch en natuurlijk touw. Synthetisch touw wordt gemaakt van kunstmatige producten en natuurlijk touw van natuurlijke producten. Beide soorten touw hebben zowel voordelen als nadelen.

- De voordelen van synthetisch touw t.o.v. natuurlijk touw zijn:
- Synthetisch touw is sterker dan natuurlijk touw.
- Synthetisch touw voelt prettiger aan dan natuurlijk touw.
- Synthetisch touw krimpt niet als het nat wordt, natuurlijk touw wel.
- Synthetisch touw rot veel minder snel dan natuurlijk touw.
- Synthetisch touw is lichter van gewicht dan natuurlijk touw.

De nadelen van synthetisch touw t.o.v. natuurlijk touw zijn:
- Synthetisch touw slijt door u.v.-straling, natuurlijk touw niet.
- Synthetisch touw is duurder dan natuurlijk touw.
- Synthetisch touw slijt sneller dan natuurlijk touw, wanneer het touw schavielt.

Terug naar het begin »

Touw beschermen

opschieten - Je moet zoveel mogelijk voorkomen dat trossen en lijnen nat worden.
- Lijnen en trossen die je niet gebruikt, moet je op een zo droog mogelijke plaats opbergen.
- Vuile trossen en lijnen moet je goed schoonspoelen en daarna goed uithangen om te drogen. Anders zit er namelijk veel vocht en vuil in de touwen, waardoor het touw gaat rotten en het touw dusdanig beschadigt dat de sterkte van het touw veel minder wordt en het touw kan gaan breken.
- Wanneer je een touw aan het opschieten bent, dien je dit met de hand te doen en nooit met de elleboog. Wanneer je dit laatste doet trek je zo hard aan het touw dat er kinken ontstaan (kink in de kabel!) en die moet je zoveel mogelijk voorkomen. Dus, wanneer er kinken ontstaan, ben je verkeerd bezig. Zie onderstaand voorbeeld van opschieten van touw.

Terug naar het begin »

Achtknoop

achtknoop

Waar dient de Achtknoop voor?

De Achtknoop (of achtvormige knoop of Vlaamse Steek) wordt gebruikt om een verdikking in het uiteinde van een touw te maken, zodat je er houvast aan hebt. Hij wordt veel gebruikt op zeilboten. Je legt een achtknoop, dus aan in het touw, zodat hij bijvoorbeeld niet door een katrol kan schieten.

Wat is het voordeel van de Achtknoop?

De knoop is gemakkelijker los te maken dan bijvoorbeeld een enkele knoop.

Hoe leg je een Achtknoop?

Deze knoop krijgt uiteindelijk de vorm van een acht. Hou het touw omhoog, maak een bocht en leg het uiteinde over het touw. Haal het onder het touw door en steek het in de lus die je hebt gemaakt door de bocht te maken. Als het goed is heb je nu een acht als je hem niet aantrekt.

Terug naar het begin »

Achtvormige sjorring

Achtvormige sjorring Achtvormige sjorring Achtvormige sjorring

Waar dient de Achtvormige sjorring voor?

Met de achtvormige sjorring kun je 3 of 4 palen verbinden. Deze palen vormen met elkaar een 3- of 4 -poot.

Hoe leg je een Achtvormige sjorring?

1. Leg de palen met de onderkanten op gelijke hoogte.
2. Maak een mastworp op één van de palen.
3. Haal dan het touw vervolgens afwisselend over en onder de palen door.
4. Doe dit 4 tot 5 keer.
5. Leg dan ongeveer 3x een woeling tussen de palen in: eerst tussen paal 1 en 2, dan tussen paal 2 en 3.
6. Eindig met twee halve steken om de 3e (of 4e) paal.

Terug naar het begin »

Apenvuistje

apenvuistje

Waar dient het Apenvuistje voor?

Het Apenvuistje is een zgn. werplijnknoop. In het bolletje is een gewicht verwerkt in de vorm van een ronde steen of een metalen kogel waardoor het mogelijk is een lijn gemakkelijk over te werpen van bijvoorbeeld schip naar wal.

Hoe leg je een Apenvuistje?

1. Wikkel het touw ca. driemaal om je vingers.
2. Vervolgens wikkel je het touw driemaal om het touw, wat je om je vingers hebt gewonden.
3. Dan steek je het uiteinde door de lus.
4. En wikkel je het uiteinde driemaal door de lussen.
5. Vervolgens goed aantrekken en je apenvuistje is klaar.

Terug naar het begin »

Bezetting / takeling

bezetting

Waar dient de Touwbezetting voor?

Om te voorkomen dat een lijn of tros gaat rafelen.

Wat is het voordeel van de Touwbezetting?

De bezetting heeft als groot voordeel dat het dunne stevige uiteinden oplevert.

Hoe leg je een Touwbezetting?

Leg eerst een lus op het touw. Vervolgens wind je het lange stuk touw heel erg strak om het touw van het uiteinde af naar de onderkant van de lus, totdat je een heel klein lusje overhoudt. Steek dan de rest van je touw door dit lusje en trek heel hard aan het uiteinde dat aan de andere kant uit de bezetting steekt. Nu komt het touw en het uitstekende lusje onder de bezetting en kun je de lange uiteinden kort bij de bezetting afknippen.

Terug naar het begin »

Diagonaalsjorring

diagonaalsjorring

Waar dient de Diagonaalsjorring voor?

De diagonaalsjorring kun je gebruiken om twee palen die elkaar kruisen te verbinden. (gebruik deze alleen als de hoek tussen de palen geen 90 graden is)

Wat is het voordeel van de Diagonaalsjorring?

Deze sjorring is vaak steviger dan een kruissjorring.

Wat is het nadeel van de Diagonaalsjorring?

Deze sjorring is wel meer werk dan een kruissjorring.

Hoe leg je een Diagonaalsjorring?

A. Trek met de timmersteek de palen tot ze elkaar raken en begin met de sjorring.
B. Na de timmersteek maak je een drietal slagen dwars op de timmersteek. Daarna maak je 3 slagen gelijk met de timmersteek.
C. Nu maak je enkele woelingen (maximaal 3) door het touw om de voorgaande slagen tussen de palen door te slaan.
D. Je eindigt de diagonaalsjorring met een mastworp op een van de palen, welke maakt niet uit.

Terug naar het begin »

Dubbele paalsteek

dubbelepaalsteek

Waar dient de dubbele paalsteek voor?

Deze knoop is nuttig om iemand op te hijsen of te laten zakken. Maak hem met een dubbele lijn zodat u twee lussen krijgt die niet kunnen worden dichtgetrokken of in de knoop raken. Hij vormt een soort stoeltje, de ene lus rond het achterste, de andere rond het bovenlichaam.

Hoe leg je een dubbele paalsteek?

1. Gebruik een dubbele lijn, vorm een lus en steek het losse eind erdoor.

2. Breng dit eind omlaag (a) en over het eind (b) van de grotere dubbele lus die nu is gevormd. Breng hem achter het staande deel omhoog (c). Trek aan de dubbele lus om de knoop strak te krijgen (d).

Terug naar het begin »


Eindsplits

eindspits

Waar dient de eindsplits voor?

De Eindsplits, ook wel Spaanse Takeling genoemd, wordt gemaakt in het einde van een touw om uitrafelen te voorkomen.

Wat is het nadeel van de Eindsplits?

Een nadeel van deze splits is dat het touw niet meer zo gemakkelijk door een blok of katrol gehaald kan worden.

Hoe leg je een eindsplits?

1. De strengen (of kardelen) worden over 2½ à 3 slagen uiteen gedraaid.
2. De splits wordt begonnen met een kruisknoop zoals op de afbeelding te zien is.
3. De kruisknoop dient strak te worden aangetrokken en het begin is dan gelegd.
4. Dan pak je een streng en kijk je van bovenaf naar het touw. Vervolgens ga je over de eerste streng heen, die je tegenkomt en gaat onder de tweede streng door. Je gaat als het ware terug het touw weer in. Dan pak je de tweede streng en vervolgens de derde. Dan begin je weer met streng één, enz. enz.
5. Wanneer de eindsplits maar voor tijdelijk gebruik is, hoef je de strengen maar twee keer door te steken. Wordt het echter een blijvende eindsplits, wat meestal het geval is, dan steek je de strengen er vier keer door. Als laatste worden de uiteinden van de strengen afgesneden op ca. ½ cm.

Terug naar het begin »

Gareelsteek

gareelsteek gareelsteek

Waar dient de gareelsteek voor?

Deze steek wordt gebruikt om in een jaaglijn een niet schuivende lus te maken. Met behulp van deze steek kan dus een willekeurig aantal lussen worden gemaakt, zodat iedereen een stevig houvast heeft. De gareelsteek wordt ook gebruikt bij het maken van touwladders.

Hoe leg je een gareelsteek?

Je begint met een lus, legt het uiteinde om de lus en haal het over de paal terug door de lus.

Terug naar het begin »

Kattenklauw

Kattenklauw Kattenklauw

Waar dient de kattenklauw voor?

Met een kattenklauw:
1. kun je een katrol veilig vastmaken aan een boom.
2. kun je toomclips (denk aan abseilen) bevestigen aan de lijnen, omdat de clips met deze knoop makkelijk omhoog of omlaag geschoven kunnen worden langs de lijnen.

Hoe leg je een kattenklauw?

Zoek het midden van het touw. Ga op het touw staan en haal vervolgens tussen je voeten uit een aardig stuk touw omhoog met beide handen. Zorg ervoor dat er een lekker stuk touw tussen je beide handen zit, vervolgens draaien maar, totdat je niet verder kan. Je handen klem komen te zitten. Steek nu een touw of een katrol door de nauwe lusjes.

Om te voorkomen dat een kattenklauw te makkelijk gaat verschuiven kan er nog een VOORSLAG, oftewel een extra lus bijgelegd worden.

Terug naar het begin »

Korte + lange splits

Waar dienen de Korte en Lange Splits voor?

De Korte en Lange Splits worden gebruikt om twee touwen van gelijke dikte aan elkaar te zetten.

Wat is het voordeel van de Korte Splits?

De korte splits is sterker dan de Lange Splits.

Wat is het nadeel van de Korte Splits?

De Korte Splits levert een verdikking op in het touw, waardoor het niet met katrollen gebruikt kan worden.

Hoe leg je een Korte Splits?

1. De strengen van beide stukken touw worden over een afstand van ca. drie slagen losgenomen en worden dan als gevouwen handen in elkaar gestoken, zoals in de eerste afbeelding te zien is.
2. Als je dan in het midden een tijdelijke takeling aanlegt, zodat alles bij elkaar gehouden wordt (zie tweede afbeelding).
3. Vervolgens wordt één van de links komende strengen naar rechts gesplitst en wordt dan over een streng, onder een andere streng geslagen. Dit splitsen gebeurt tegengesteld aan de richting waarin het touw is geslagen.
4. Op de zelfde manier worden de van rechts komende strengen naar links gesplitst.
5. Dan worden de van links komende strengen nog twee keer doorgestoken in het rechtse touw. En hetzelfde gebeurt ook weer met de van rechts komende strengen.
6. Als laatste worden de uiteinden op ca. één cm. Afgesneden.

Wat is het voordeel van de Lange Splits?

De Lange Splits wordt gebruikt om twee touwen aan elkaar te zetten zonder dat daarbij een verdikking in het touw komt. Dit heeft het voordeel dat het touw gewoon in een blok gebruikt kan blijven worden.

Wat is het nadeel van de Korte Splits?

De Lange Splits is minder sterk als de Korte Splits.

Hoe leg je een Lange Splits?

Eigenlijk hetzelfde als de Korte Splits, alleen:
1. Van beide touwen worden ongeveer 20 slagen uitgedraaid voordat met de splits begonnen wordt.
2. De afwerking is eigenlijk het lastigste deel van deze splits. Zie de detail tekening.

Korte splits Lange splits
korte spits
lange spits

Terug naar het begin »

Kruissjorring

Waar dienen de kruissjorring voor?

De kruissjorring wordt veel toegepast. In vrijwel elk pionierobject zul je hem moeten maken. Je gebruikt de kruissjorring om twee palen dwars op elkaar vast te zetten in de vorm van een kruis. Het is de bedoeling dat je de twee palen nadat de sjorring is aangebracht niet meer ten opzichte van elkaar kunnen bewegen en er zware lasten op kunnen rusten.

Wat is het voordeel van de kruissjorring?

Een goed uitgevoerde kruissjorring is sterk en betrouwbaar.

Hoe leg je een kruissjorring?

Je begint de kruissjorring met een mastworp. Deze moet een deel van de druk kunnen opvangen. Komt de druk van boven op de horizontale paal, dan komt de mastworp vlak onder de horizontale paal om de verticale paal te zitten (en andersom). In het voorbeeld komt de druk van boven en beginnen we dus met de mastworp onder de horizontale balk.
Nu maak je een drietal slagen. Op de horizontale paal komen de slagen aan de buitenkant van de eerste slag te liggen, op de verticale paal komen de slagen juist aan de binnenkant van de eerste slag (en dus van de mastworp) te liggen. Nadat je drie volledige slagen hebt gemaakt ga je woelen. Dit doe je twee of maximaal 3 slagen. Vaker heeft geen zin, je trekt dan de eerste woelingen weer los.
G; H; I= Nu werk je de sjorring stevig af met een mastworp. Let erop dat je ook daadwerkelijk een goede mastworp maakt en ook dat je hem direct aan het einde van de sjorring legt. Is dit niet het geval dan kan de sjorring langzaam lostrekken. Tenslotte werk je het overige touw netjes weg.
kruissjorring1 kruissjorring2 kruissjorring3

Terug naar het begin »

Mastworp

Waar dient de mastworp voor?

De mastworp wordt gebruikt:
1. om een touw aan een paal vast te maken met een continu kracht aan beide kanten van de worp of een kant.
2. aan het begin van vrijwel elke sjorring
3. om bij het vlag hijsen en strijken het touw vast te maken aan de vlaggenmast.

Wat is het nadeel van de mastworp?

Deze belangrijke knoop heeft alleen theoretische waarde. Zonder extra ondersteuning is hij onbetrouwbaar in iedere situatie, behalve als kruisknoop. Als je hem toch moet toepassen werk hem dan netjes af.

Hoe leg je een mastworp?

Er zijn twee manieren om de mastworp te leggen: 1. De eerste manier is om het touw omhoog langs de paal te leggen en vervolgens rechtsom de paal te gaan en het touw achter het touw langs te halen dat omhoog gaat en vervolgens het touw naar beneden te halen en als je dat ritueel nog eens herhaald heb je een mastworp door de knoop wat heen en weer te schuiven en aan te trekken.

De tweede manier is door twee lussen te maken en deze over elkaar te schuiven. De eerste lus moet het uiteinde aan de voorkant langs snijden en bij de tweede aan de achterkant, nu leg je de tweede lus over de eerste en je hebt een mastworp. (Wel eerst even om een paal schuiven).

Let erop dat je het uiteinde (dat is dus het uiteinde dat niet de trekrichting is) niet te kort hebt, de mastworp kan dan losschieten. Trek beide einden stevig aan voor je hem belast, en dan nog alleen in de lengterichting. Leg eventueel een enkele knoop of nog beter maak een mastworp met voorslag. .)
mastworp1
mastworp2
mastworp3
mastworp4

Terug naar het begin »

Mastworp voorslag

Mastwork voorslag

Wat is het voordeel van de mastworp met voorslag?

De mastworp met voorslag schiet minder snel los dan de gewone mastworp.

Wat is het nadeel van de mastworp met voorslag?

Gebruik de Mastworp met Voorslag nooit voor een haakse belasting want dan schiet hij echt los.

Hoe leg je een mastworp met voorslag?

Er zijn twee manieren om de mastworp te leggen: 1. De eerste manier is om het touw omhoog langs de paal te leggen en vervolgens rechtsom de paal te gaan en het touw achter het touw langs te halen dat omhoog gaat en vervolgens het touw naar beneden te halen en als je dat ritueel nog eens herhaald heb je een mastworp door de knoop wat heen en weer te schuiven en aan te trekken.
Sla, voordat je aan de Mastworp begint, het touw een keer extra rond de paal. Wanneer je deze rondtorn hebt gedaan, kun je de Mastworp maken. De beste knoop voor belasting in de lengterichting. Het is belangrijk hem goed af te werken en goed aan te halen voordat hij belast wordt.

Terug naar het begin »

Muizingen

Muizing

Door een Muizing te maken om het opening van een katrol voorkom je dat het touw er uit kan schieten. Begin met een mastworp aan de dichte kant van het oog van de katrol. Maak vervolgens strak meerdere keren een verbinding, zodat het oog dicht komt te zitten. Vervolgens ga je woelen en maak je het af met een mooie knoop.

Hoe leg je een muizing?

De Muizing van een haak kan zo stevig worden gemaakt, dat hij niet alleen de haak beschermt tegen onverhoeds uitpikken, maar zelfs de sterkte van de haak vergroot. Het dubbele garen wordt met een schuiflus rond de nek van de haak genomen, waarna men een aantal rondtorns met het dubbele garen neemt. De tamp wordt bezet door een aantal halve steken rond deze slagen te nemen, zodat deze tegelijkertijd tegen elkaar aan worden gedrukt en strakker komen te liggen.

Om de schroefdraad van een bout van een sluiting gebruik je steeds ijzerdraad.

Zusterhaken worden met marllijn gemuisd, maar voor permanente Muizings neem je ijzerdraad. Men neemt het garen dubbel, zet de bocht met een leeuwerikskop vast op het oog van de ene haak, waarna met de tampen in tegengestelde richting een aantal malen rond beide haken neemt, om ze tenslotte met een platte knoop aan elkaar te verbinden. Leeuwerikskop:
muizingen1
muizingen2
muizingen3

Terug naar het begin »

Oogsplits

oogsplits

Waar dient de Oogsplits voor?

De oogsplits wordt gebruikt om een permanente lus aan het einde van een touw te maken.

Hoe leg je een Oogsplits?

1. Draai de strengen A, B en C over een afstand van twee slagen uit elkaar. Om ervoor te zorgen dat de strengen niet verder uit elkaar draaien, dan nodig is, kan er een takeling gelegd worden.
2. Dan vorm je een oog van de gewenste grootte.
3. Zorg ervoor dat je ALTIJD met de middelste streng (B) begint in te steken. Deze streng trek je bijna helemaal door het lusje b.
4. Dan draai je het oog ietsje naar rechts en steek je de linkerstreng A onder de daarnaast liggende lus door.
5. Dan wordt het oog helemaal omgedraaid en wordt de laatste streng (C) door de lus gestoken. Om de splits extra stevigheid te geven moet de streng een halve slag gedraaid worden, voordat hij in de lus gestoken wordt. Hij gaat er als het ware via de tegengestelde richting als de andere strengen door.
6. Na elke keer insteken moeten de strengen goed aangetrokken worden.
7. In totaal maak je drie reeksen van instekingen, dus ga je met een streng over de eerste streng en onder de tweede streng door en blijft dat met alle strengen in totaal drie keer doen.
8. Tenslotte worden de uiteinden van de strengen niet te kort afgesneden.

Terug naar het begin »

Paalsteek

Waar dient de paalsteek voor?

De paalsteek is de meest gebruikte losknoop. Dat komt voornamelijk door de eenvoud, de betrouwbaarheid en waarschijnlijk ook de verwantschap aan de schootsteek. Met de paalsteek maak je een niet-schuivende lus in een touw. Bijvoorbeeld om de onderkant van de vlag bij de paal te houden maar tocht de vlag kunt hijsen en strijken. Ook bij zware belasting is een paalsteek vaak vrij eenvoudig weer los te maken.

Hoe leg je een paalsteek?

Begin met een lus en ga hier van bovenaf in met het uiteinde, vervolgens onder het andere uiteinde door en terug de lus in, zoals het touw ook gekomen is.
paalsteek

Terug naar het begin »

Platte knoop

platte knoop

Waar dient de platte knoop voor?

Voor kleine klusjes is de knoop erg geschikt en snel gelegd. Het is een knoop die erg geschikt is om twee touwen van gelijke dikte aan elkaar vast te maken, bijvoorbeeld: - Bij een vlag in de vlaggenmast.
- Het vastzetten van opgerolde zeilen.
- Het dichtbinden van pakjes.
- Tot de basis van de schoenstrik.

Wat is het voordeel van de platte knoop?

Hij is eenvoudig te leggen en beklemt zich niet waardoor hij altijd makkelijk los te krijgen is.

Wat is het nadeel van de platte knoop?

Gebruik de platte knoop niet om zware ladingen aan te houden, want onder hoge druk is hij niet betrouwbaar genoeg. Gebruik dan liever een schootsteek.

Hoe leg je een platte knoop?

Doe het linker touwtje over het rechter touwtje en vervolgens het rechter touwtje over het linker touwtje, oftewel links over rechts en rechts over links. Vervolgens trek je aan alle eindjes tegelijk om de knoop goed strak vast te zetten. Door aan een kant van de knoop aan beide uiteinden te trekken, kun je platte knoop makkelijk losmaken. De tekeningen spreken voor zich.

Terug naar het begin »

Rondtorn

Waar dient de rondtorn met twee halve steken voor?

Deze knoop wordt gebruikt om een lijn aan een ring, paal of reling te bevestigen.

Hoe leg je een rondtorn met twee halve steken?

Deze knoop lijkt heel veel op de mastworp, maar dan wordt de mastworp niet om de boom gelegd, maar om het touw zelf. Allereerst sla je de lijn één of twee keer om de boom heen en knel je de lijn af met twee halve steken. Als je de lijn twee keer om de boom heen slaat, zorgt de steek ervoor dat deze zichzelf niet afknelt en betrouwbaarder wordt.

Een knoop die zeker niet losschiet en zichzelf niet afknelt, is de rondtorn met twee verkeerde halve steken. Deze steek kan dan ook heel goed op een vlaggenlijn gebruikt worden.
rontorn1 rontorn2

Terug naar het begin »

Schootsteek

Schootsteek

Waar dient de schootsteek voor?

De schootsteek gebruik je om twee touwen van ongelijke dikte aan elkaar te knopen, maar je kunt hem ook gebruiken bij twee touwen met gelijke dikte.

Wat is het voordeel van de Schootsteek?

Ook als er veel kracht op het touw komt te staan is de schootsteek vaak redelijk makkelijk los te maken. Hij is doorgaans beter los te krijgen dan bijvoorbeeld een platte knoop.

Hoe leg je een Schootsteek?

Om te beginnen maak je in je linkerhand een lus, het 'vijvertje'. Daarna neem je het uiteinde in je rechterhand ter hand en laat dat uit het 'vijvertje' komen. Dus van onder af naar boven. Het 'slangetje' komt nu uit het 'vijvertje'. Vervolgens gaat het 'slangetje' onder de beide uiteinde in de linkerhand. Het 'slangetje' gaat om de 'boom'. Vervolgens haal je het touwtje onder zichzelf door, maar het blijft uit de 'vijver', dus het gaat over de 'vijver' heen.

Hoe leg je de steek niet?

Pas op, wanneer de gekruiste tamp aan de verkeerde kant zit heb je een andere, zwakkere knoop. (In moderne materialen maakt het niet veel meer uit, maar in rechts geslagen touw is de foutieve schootsteek zwakker. Leer daarom de goede.)

Dubbele schootsteek

Deze heeft dezelfde functie als de schootsteek, maar is beter vooral bij een groot verschil tussen de verschillende diktes of bij verschillende soorten touw. Zie de normale schootsteek, nu herhaal je alleen de laatste fase door nog een keer onder het vijvertje door te gaan en onder de slang door.

Terug naar het begin »

Steigersjorring

Steigersjorring

Waar dient de steigersjorring voor?

Met een steigersjorring kun je palen in elkaars lengte te verbinden om een langere paal te maken. Zo kun je bijvoorbeeld hogere torens bouwen.

Nadelen van de Steigersjorring?

Een steigersjorring is moeilijk goed te maken. Vaak zal de sjorring zich loswerken, door de krachten die er op komen te staan.

Hoe leg je een Steigersjorring?

Zorg ervoor dat je altijd minimaal 1 meter overlap hebt. Je kunt de steigersjorring eigenlijk alleen goed maken als je het met z'n tweeën doet.
Begin met een mastworp in het midden van (een wat langer) pioniertouw om beide palen. Daarna sla je beide uiteinden van het touw tegengesteld om de palen heen. Je krijgt nu aan een kant steeds kruisen terwijl aan de andere kant de slagen netjes naast elkaar liggen.
Als de uiteinden zo kort zijn dat je geen slag meer kunt maken maak je een platte knoop als eindiging van de sjorring.
Als beide steigersjorringen zijn gelegd, sla je wiggen in om de sjorring strak te trekken. (Je kunt wiggen maken, maar ook bijvoorbeeld houten haringen gebruiken, pas wel op met scherpe hoeken van het hout, zij kunnen het touw beschadigen en de verbinding verzwakken). Als je ervoor zorgt dat je de kruisen aan de zijkant, dus op een paal, maakt dan kun je makkelijker wiggen in slaan. Voor de stevigheid kun je het best als je bijvoorbeeld een staander maakt, over de hele lengte dubbele palen nemen zodat de ene paal op de andere rust. Je ziet dat er geen woelingen worden gemaakt. De wiggen nemen de taak van de woelingen over. Zoals je op de tekening ziet is het het veiligste als je op een verbinding twee sjorringen legt. De wiggen in de tekening zijn uitsluitend om aan te geven dat er wiggen in de steigersjorring moeten. De wiggen dien je tussen het touw en de twee palen in the slaan, dus de wig zit evenwijdig aan de palen en loodrecht op het de steigersjorring. Controleer regelmatig of de wiggen nog strak tussen de palen zitten.

Terug naar het begin »

Timmersteek

Waar dient de Timmersteek voor?

De timmersteek gebruik je:
- Om een touw even snel aan een paal vast te maken.
- Bij het begin van een diagonaalsjorring.
- Om een stapel sprokkelhout samenbinden om te verslepen (met een beetje geluk).
- Om bijvoorbeeld een schommel op te hangen
- Om dunnere lijnen op ronde voorwerpen vast te maken

Wat is het voordeel van de Timmersteek?

De timmersteek blijft vastzitten zolang er kracht opstaat en is zelfs daarna gemakkelijk los te maken.

Wat is het nadeel van de Timmersteek?

De timmersteek is, vooral bij glad touw en hout en bij grote belasting niet echt betrouwbaar. Gebruik dan liever een mastworp. Je moet de timmersteek alleen gebruiken als er vervolgens een sjorring of iets dergelijks bovenop zit, want zonder dat zou de timmersteek wel eens los kunnen schieten.

Hoe leg je een Timmersteek?

Dit is een erg makkelijke knoop. Je draait het uiteinde van het touw een aantal keer om zichzelf heen bij de gevormde lus. Deze lus schuif je om de paal.

Of sla het touw om de paal, haal het terug en wind de rest van je touw terug om het touw Er moet wel gezegd worden dat dit ook aan het soort touw kan liggen. Probeer zoveel omwikkelingen te maken, dat de halve omtrek van het rondhout bedekt wordt.

Met een "halve muilslag" erachteraan (zie de onderste figuur) kan de Timmersteek worden gebruikt om lange voorwerpen recht omhoog te hijsen.
timmersteek timmersteek timmersteek timmersteek

Terug naar het begin »

Trompetsteek

trompetsteek

Waar dient de Trompetsteek voor?

De trompetsteek is bedoeld om touw in te korten, bijvoorbeeld een scheerlijn.

Hoe leg je een Trompetsteek?

Een deel van het touw wordt driedubbel genomen (zie figuur A) en om elk van de bochten leg je een halve steek (zie figuur B). Echter, om er zeker van te zijn dat de steek niet losschiet, kun je ook op beide uiteinden een mastworp leggen (zie figuur C). Blijft het touw gedurende een lange tijd zo zitten, kun je de uiteinden met een bindsel vastzetten (zie figuur D).

Terug naar het begin »

Turkse knoop

Waar dient de Turkse knoop voor?

Deze knoop staat vooral bekend als sierknoop. Bij Scouting wordt hij nogal eens gebruikt als dasring, maar hij wordt ook vaak gebruikt om er (ronde) voorwerpen mee te versieren.

Hoe leg je een Trompetsteek?

Turkse knopen zijn er in vele soorten en maten en zijn soms moeilijk van elkaar te onderscheiden. Om een beetje duidelijkheid te scheppen is het handig om de begrippen slagen, bochten en vermeerderingen, in het Engels Leads, Bights en Plys, te kennen:
- Het aantal SLAGEN (L) geeft de breedte van de knoop weer en dus ook het aantal malen dat het touw om het voorwerp is gewikkeld.
- Het aantal BOCHTEN (B) geeft de doorsnede van de knoop aan.
- Het aantal VERMEERDERINGEN tenslotte geeft aan hoe vaak de hoofddraad verdubbeld moet worden.

Naast een aantal makkelijke Turkse knopen zijn er nog een drietal andere soorten te onderscheiden n.l.:
- Een Turkse knoop waarbij het aantal slagen (L) één groter of kleiner is dan het aantal bochten (B) (Fig. 1)
- Een Turkse knoop waarbij het aantal slagen (L) twee of meer groter is dan het aantal bochten (B) (Fig.2)
- Een Turkse knoop waarbij het aantal bochten (B) met twee of meer groter is dan het aantal slagen (L) (Fig. 3).

Het aantal slagen in een Turkse knoop kan geteld worden door over de BREEDTE van de knoop het aantal "touwen", dat een volledig rondje maakt te tellen. Hierbij moet het aantal VERMEERDERINGEN niet meegeteld worden. Hier is een trucje voor. Tel het aantal kruisingen voor TWEE en de bochten voor één. (Zie de rondjes in de tekeningen van Fig. 4, 5 en 6.)

Het tellen van de bochten is een stuk eenvoudiger. Het enige wat je hoeft te doen is het aantal bollingen aan de zijkant van (elke) Turkse knoop te tellen. De bollingen komen vanuit het midden naar buiten en gaan steeds weer onder een hoek van 90 graden terug naar het midden.

turkse-knoop
turkse-knoop
turkse-knoop
Enkele Turkse knoop (3L x 5B x 3P) turkse-knoop
Kleine Turkse knoop (4L x 3B x 3P) turkse-knoop

Terug naar het begin »

Valreepknoop

Waar dient de valreepknoop voor?

De Valreepknoop wordt aan het eind van een touw gemaakt en voorkomt dat het touw uit je handen glipt.

Hoe leg je een Valreepknoop?

Maak eerst een halve schildknoop:
valreepknoop
Vervolgens hier bovenop een kruisknoop: valreepknoop
Dubbel de schildknoop en daarna de kruisknoop. Steek als laatste de strengen door het centrum naar binnen. Onderstaande afbeelding is de Valreepknoop.
valreepknoop

Terug naar het begin »

Vissersknoop

vissersknoop

Waar dient de vissersknoop voor?

Deze knoop wordt bijvoorbeeld gebruikt in de veter van je hoed. Deze knoop wordt ook wel Zoeteliefjes genoemd en is een schuifknoop. Deze knoop werkt het beste bij wat dunnere touwen.

Hoe leg je een vissersknoop?

Leg twee touwen naast elkaar in tegengestelde richting.
1. Leg met een touw een overhandse knoop in de ene tamp, zodat de andere lijn wordt ingesloten.
2. Keer de touwen om en leg een identieke overhandse knoop met het andere touw.
3. Trek de beide knopen samen. Tenslotte een bindsel of een stukje tape om de knoop compleet te maken
Je kunt de lengte van het touw veranderen door de enkele knopen naar elkaar toe dan wel van elkaar af te schuiven. Eigenlijk leg je twee halve steken om de staande einden van beide touwen.

Terug naar het begin »

Vorksjorring

Vorksjorring

Waar dient de vorksjorring voor?

De Vorksjorring gebruik je om twee palen aan elkaar te knopen die later in een vork komen te staan.

Hoe leg je een vorksjorring?

Let erop dat voordat je begint te knopen de palen aan de onderkant gelijk liggen zodat je later een rechte vork krijgt. Nu maak je op de ene paal een mastworp en maakt een zevental slagen om beide palen. Daarna ga je woelen tussen de palen door. Na maximaal 3 keer woelen leg je een mastworp op de andere paal en aan de andere kant van de slagen dan waar je bent begonnen. Omdat de palen iets uit elkaar moeten worden getrokken moet je niet teveel slagen maken of de woelingen al te strak aantrekken, dan krijg je de poten maar moeilijk of niet uit elkaar.

Terug naar het begin »


Terug naar boven